Dlaczego właściwie musimy spać? Na razie nikt nie potrafi jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Być może natura w procesie ewolucji stworzyła taki sposób na przetrwanie nocy. W każdym razie tak zakładają niektóre teorie naukowe.

Sen dla systemu immunologicznego
Układ krwionośny zachowuje się we śnie inaczej niż w ciągu dnia. Jest to ważne dla naszego zdrowia, ponieważ we śnie układ odpornościowy działa skuteczniej przeciwko infekcjom wirusowym i bakteryjnym. I odwrotnie: gdyby zmniejszyć ilość snu, odbiłoby się to niekorzystnie na funkcjonowaniu systemu immunologicznego. Najnowsze badania eksperymentalne ukazują, że w fazie snu zachodzą ważne procesy, które regulują ten system.

W śnie działaja hormony
Najważniejszym regulatorem życia ludzi i zwierząt jest naprzemienność ciemności i światła dziennego w czasie doby. Ten proces steruje naszym wewnętrznym zegarem biologicznym. W nocy uspokajają się różne procesy hormonalne, jak na przykład produkcja kortizolu, hormonu stresu. Rano wzrasta poziom kortizolu w organizmie oraz temperatura ciała. To jest okres, kiedy czujemy się najbardziej produktywni. Ponadto zachodzą procesy hormonalne, które mają fazę największej aktywności właśnie w trakcie snu, na przykład produkcja hormonu wzrostu, która zachodzi wyłącznie we śnie.

Zmiany temperatury ciała a sen
Naukowcy badający fenomen snu wyróżniają swa procesy. Jeden z nich przebiega przez całą dobę i zależy od niego nasza gotowość do snu lub do pobudki. Gdy temeperatura ciała rośnie, jesteśmy bardziej rozbudzeni, a gdy spada - śpiący. Przy najniższej temperaturze jesteśmy w stanie, w którym najłatwiej popełniamy błędy.
Z drugiej strony nasz sen jest zależny również od tego, jak długo nie śpimy. Przyczyną tego procesu są zmiany neurochemiczne, które jednak nie są jeszcze do końca zbadane. Wiadomo, że sen jest tym głębszy im dłużej nie śpimy. Jednak im dłużej nie śpimy, rośnie nie ilość potrzebnego snu, ale jego intensywność i głębokość.

Bezsenność
Prawie co druga osoba cierpi czasowo lub trwale z powodu bezsenności. Najnowsze badania wykazały, że mniej ważna jest tutaj ilość snu, ale jego jakość. Dlatego nowoczesne leczenie bezsenności przykłada wagę do polepszania jakości wypoczynku w trakcie snu. Tylko ten, kto we śnie naprawdę wypocznie, odczuje jego pozytywne działanie na system odpornościowy i produktywność w ciągu dnia.